Inleiding

 
 

Wanneer we de definitie van de Romantiek (zie hieronder) bekijken zien we dat deze sleutelperiode in de muziekgeschiedenis de ganse negentiende eeuw bestrijkt, doch ingedeeld kan worden in drie grote periodes. Namelijk, de Vroege Romantiek 1800-30, de Hoog Romantiek 1830-50 en de Late Romantiek 1850-90. Wetende dat Clara Wieck geboren werd op 13 september 1819 en gestorven is op 20 mei 1896, zien we dat zij zo goed als tijdens de volledige periode "geleefd" heeft en men de kenmerken van deze periodes in al haar werken kan horen.


Om een betere kijk te kunnen geven op het leven van Clara Schumann, kan men haar leven het best indelen in drie grote periodes.


- De periode Wieck, onder haar vaders gewelddadige, agressieve opleiding.

- De periode Schumann, haar huwelijk met Robert Schumann

- De periode Brahms, na Schumann's dood, meestal de periode Brahms genoemd.


De Romantiek!

(Beknopte definitie)


Deze term is ontleend is aan het oudfranse dichterwerk, roman, en verwijst in de literatuur van de 17e en 18de eeuw naar het romaneske, sprookjesachtige, fantastische en tijdens de Verlichting met name naar de tegenpool van het rationele: het gevoelige, dat wat emotioneel aanspreekt en wat tot het domein van de droom behoort. Sinds E.T.A. Hoffmanns Beethoven-recensie van 1810 wordt het woord romantisch ook in de muziek gebruikt, maar het houdt aanvankelijk meer een kenmerk in dan dat het naar een periode verwijst. Later duidt men echter de gehele 19e eeuw van Schubert tot Strauss aan met de term Romantiek, als vervolg op de Klassieke Tijd. De muziek neigt vaak, kennelijk in tegenstelling tot de realistisch-materialistische tijdgeest van de 19e eeuw, naar een romantische houding; dit komt heel goed overeen met haar essentie. Met andere woorden: waar in het verleden de kunstenaar de vertolker van andermans gedachtengoed was en gebonden aan allerlei regels, stelde de Romantiek de persoonlijkheid van de kunstenaar, zijn gevoel en verbeelding centraal. Deze drukte zijn gevoelens en emoties uit in zijn werken. Niet langer waren bijbelse, mythologische en klassieke verhalen de hoofdrol, maar er kwam ruimte voor sagen, legenden en andere thema's die niet tot het geijkte repertoire hoorden. Een andere bron die ik raadpleegde over Romantiek en historische cultuur gaat nog een stapje verder en zegt dat zij niet enkel en alleen nieuwe themata in de geschiedschrijving introduceerde, maar dat ze ook de beschouwing van het verleden een heftiger kleur gaf. Bovendien drukte de romantische omgang met het verleden zich uit in een geschiedschrijving waarin de stijlmiddelen uit wetenschap, literatuur, beeldende kunst en theater met elkaar werden gecombineerd. Hoezeer is dit niet zo met de Romantische muziek? Men gaat verder met te besluiten dat een dergelijke symbiose vanaf het einde van de negentiende eeuw niet meer vanzelfsprekend was en zulk resultaat is natuurlijk zeer duidelijk te horen in onze "moderne" muziek.

 

Inleiding